Аэрапорт-Мінск 1

У дзесяці хвілінах ад гістарычнага цэнтру Мінска ў яго паўднёвай частцы знаходзіцца аэрапорт “Мінск-1”
(вул. Чкалава, 38-а).

У 1933 годзе з гэтага аэрапорту ў Маскву выляцеў першы і адзіны самалёт К-5. Гэта была падзея! Натоўп мінчукоў, што абложвалі подступы да узлётна-пасадкавай паласе, праводзілі захопленымі поглядамі крылаты цуд тэхнікі, які раставаў ў небе.

Роўна праз год у нашым аэрапорту прызямліліся тры самалёта ПА-2, якія належылі Маскоўскаму кіраванню грамадзянскага паветранага флота ЗССР. А яшчэ праз два гады (у 1935 г.) былі адчыненыя першыя рэгулярныя рэйсы паміж Менскам і семнаццацьцю райцэнтрамі Беларусі. Працягласьць трас па тых порах дзівіла - 2.000 кіляметраў!

Пасьля вызваленьня Мінска зь ліпеня 1944 года адноўлены аэрапорт ізноў выкарыстоўваўся толькі ў мірных мэтах. Яго невялікі калектыў - учорашнія афіцэры і салдаты - прыняўся за рэканструкцыю разбуранай аэрадромнай гаспадаркі: летняга поля, стаянак для самалётаў, радыёабсталяваньня. Праз сем гадоў у Менскім аэрапорту пабудавалі ўзьлётна-пасадкавую паласу зь цьвёрдым пакрыцьцём, што дазволіла прымаць цяжэйшыя самалёты, а праз яшчэ некалькі гадоў старыя добрыя ПА-2 (вядомыя ў народзе як "кукурузьнікі") былі замененыя на АН-2 і Як-12. З'яўленне гэтых крылатых машын у небе Беларусі значна павялічыла струмень пасажыраў.

Стары будынак аэравакзалі быў пабудаваны ў 1957 г., а новы - у 1976 г.

Потым быў арганізаваны свой аб'яднаны авіяатрад, які ўзначаліў баявы лётчык, які стаў потым заслужаным пілотам ЗССР, Яхім Багданаў. У 1970-х гадох Менскі аэрапорт абслугоўваў больш за мільён пасажыраў штогод!

Так выглядаў будынак менскага аэрапорта ў 1970-х гг.

У пачатку 1980-х на 22 унутраных авіялініях лёталі самалёты АН-24, ЯК-40, АН-2, а на 96 лініях, якія злучаюць Менск з гарадамі іншых рэспублік былога ЗССР, лёталі ТУЮ-134А, МУЛ-18, АН-24, ЯК-40. На міжнародных авіялініях Менск - Берлін, Менск - Варшава - ТУЮ-134А.

Потым наступіў перыяд заняпаду пачатку дзевяностых, калі лік пасажыраў скараціўся ў 35 раз. Напярэдадне сямідзесяцігоддзя аэрапорт зноў пачынае набіраць абарачэнні. Толькі за чатыры месяца 2003 года лік пасажыраў, якіх абслужыў найстарэйшы сталічны паветраны порт, у параўнаньні з тым жа перыядам мінулага году павялічыўся ў 2,6 разоў, што напроста зьвязана з павелічэньнем колькасьці рэйсаў па маршруце "Менск-1 - Калінінград" і з тым, што лётаць самалётамі ўсёткі хутчэй, камфартабельней і зручней.

Па матэрыялах - [14].

Менск-Сіці - новы раён з такім назовам зьявіцца ў беларускай сталіцы на мейсцы аэрапорту "Менск-1" і авіярамонтнага заводу. Калі дакладней, гэта тэрыторыя, абмежаваная вуліцамі Аэрадромнай, Валодзька, чыгункай Менск-Гомель, Лошыцкім ручаем і вуліцамі Кіжаватава і Брылеўскай. Тут, акрамя аэрапорта і авіярамонтнага завода, знаходзіцца нафтабаза, жалезабетонны завод, які ўжо не працуе, ёсьць прыватны сэктар і могілкі.

У ім будуць кварталы дзелавых і дзяржаўных устаноў, гасьцінічныя і гандлёвыя комплексы, цэнтры адпачынку, забавак і спорту, а таксама жылыя хаты, дзіцячыя сады і школы.

Аэрапорт мяшае гораду даўно. Яшчэ ў генплане развіцця горада 1965 года вызначаўся вынас аэрапорта, у 1973 году Прэзідыўм Рады Міністраў Рэспублікі ўхваліў эканамічнае абгрунтаваньне вынасу аэрапорта на новую тэрыторыю, што і было адлюстравана ў генпланах разьвіцьця гораду 1982 і 2003 гадоў. Справа ў тым, што каля 860 гэктараў Менску і адпаведна каля 250 тысяч чалавек, якія пражываюць на іх, трапляюць у зону ўплыву ўзьлётна-пасадкавай паласы аэрапорту: а гэта і шумавы дыскамфорт, і вялікая колькасьць абмежаваньняў на засваеньне прылеглай тэрыторыі, напрыклад, па вышыні будынкаў. Таму аэрапорт і іншыя прадпрыемствы, зьмешчаныя вакол яго, падлягаюць вынасу. Адбыцца гэта павінна да 2011 году.

На якой вызваленай тэрыторыі плянуецца пабудаваць адміністрацыйна-дзелавы і грамадскі цэнтр, жылыя кварталы на 35-38 тысяч чалавек. Тутака ж частка тэрыторыі зарэзерваваная для разьмяшчэньня замежных амбасад і консульстваў з адпаведнай інфраструктурай.

Па дадзенай тэрыторыі пройдуць дзьве транспартныя магістралі: вуліца Казінца злучыцца з вуліцай Чкалава, а вуліца Кіжаватава - з вуліцай Жукоўскага; падаўжаецца да чыгункі і вуліца Валодзька. Таксама праз тэрыторыю раёна пройдзе трэцяе гарадское транспартнае кольца і ў будучыні - трэцяя лінія мэтрапалітэну, адна з станцый якога разьмесьціцца акурат ў цэнтры новага раёну. Гэта значыць транспартная даступнасьць Менск-Сіці будзе выдатная.

Распрацоўнікі адмовіліся ад ідэі разьвіцьця грамадскага цэнтру ўздоўж вуліцы Аэрадромнай, як прапаноўвалася першапачаткова. Сёньня мінчукам на аўтамабілях патрапіць у крамы і ўстановы ўздоўж цэнтральных магістраляў горада складана, таму што няма дзе пакінуць траншпарт. У Менск-Сіці сытуацыя будзе іншай. Сетка дробных вуліц дазволіць з'язджаць з асноўных магістраляў у розных кропках і пакідаць машыну, напрыклад, у адным з паркінгаў, каб затым лёгка патрапіць у любы аб'ект грамадскага цэнтру. Сам грамадзкі цэнтр разьмесьціцца зьверху над транспартнымі магістралямі і будзе ўяўляць сабою вялікі пешаходны бульвар, упрыгожаны зялёнымі насаджэньнямі, фантанамі. Бульвар пройдзе як бы папярок раёну і ўмоўна злучыць вуліцы Казінца і Кіжаватава, што праходзяць унізе.Прычым пешаходная плятформа цэнтра будзе запраектаваная так, каб пад ёй было досыць сьвятла.

Цэнтральны пляц адміністрацыйна-дзелавога цэнтру "Менск-Сіці".

Дзьве дамінанты грамадзкага цэнтру. На скрыжаванні вуліцы Кіжаватава-Жукоўскага і пешаходнай восі Казінца-Кіжаватава будзе разьмяшчацца галоўны пляц грамадскага цэнтра. Побач з пляцам пабудуюць будынак-знак Менск-Сіці ў 70-80 паверхаў і кангрэс-хол. Пляц і гмах стануць як бы першай дамінантай цэнтра.

Другая дамінанта з'явіцца на скрыжаваньні пешаходнага бульвара з вуліцай Чкалава, якая фактычна з'яўляецца працягам прашпекту Незалежнасьці. Гэтая лінія зьвяжа цэнтральную магістраль гораду зь Менск-Сіці. У дадзенай кропцы з'явіцца яшчэ адзін гмах, трохі меней будынку-знака.

У грамадзкім цэнтры, акрамя розных дзяржаўных устаноў, запраектаваныя гасьцініцы і гандлёвыя комплексы, вялікі спартовы аб'ект з аквапаркам, крытым футбольным полем, гульнявымі заламі. Будуць тут разнастайныя прадпрыемствы грамадзкага сілкаваньня і забаўляльныя аб'екты. Вырашана таксама захаваць будынак менскага аэрапорту, паколькі ён цікавы як помнік архітэктуры, да таго ж мае два асабовых фасады, адзін з якіх зьвернуты на цяперашні аэрапорт і бачны толькі пасажырам, якія прылятаюць. У будучыні гэты будынак стане добра відаць з абодвух бакоў. Захаваюць і дрэвы вакол яго.

Побач з новым раёнам працякае Лошыцкі ручай - будучая водна-зялёная сыстэма, на якой створаць паўнавартасную зону адпачынку. Гэтая водна-зялёная зона будзе злучацца вісячым пешаходным мастом з грамадзкім цэнтрам Менск-Сіці. Такое ўдалае суседства ўпрыгожыць раён. Высокакамфартабельныя жылыя комплексы размесьцяцца вакол грамадзкага цэнтру. Побач з хатамі прадугледжаныя дзіцячыя сады, школы і іншыя аб'екты сацкультбыту.

Засваеньне дадзенага раёна пачнецца ўжо ў 2009 году з будаўніцтва жыльля ўздоўж вуліцы Кіжаватава. Вядома, забудова такой вялікай тэрыторыі - каля 330 гектараў - падоўжыцца нямала. Але ў наступным дзесяцігодзьдзі аблічча Менск-Сіці ўжо будзе бачна.

Праект дэталёвага пляну дадзенай тэрыторыі распрацоўвала майстэрня Валера Гэруса ЎП "Менскграда".

Па матэрыялах Вольгі Жарынай, газэта"Вячэрні Менск" ад 6 ліпеня 2007 г.